අද විශේෂ

බත් පතට වැන්දේ නිකන්ම නෙවෙයි දුවේ පුතේ…

අපේ මුළුතැන්ගෙයි සඟවුණු විද්‍යාවත්, උතුම් මනුස්සකමත්

අපේ ජීවිතයට අත්‍යවශ්‍යම පාඩමක් තියෙන තැනක් තියෙනවා නම් ඒ තමයි “පැරණි ආහාර සංස්කෘතිය.”

අද fast food පස්සේ දුවන අපිට මේ සිරිත් විරිත් පරණ කතා වගේ පේනවා ඇති.

ඒත් මේ හැම එකක් පිටුපසම තිබුණේ ගැඹුරු විද්‍යාත්මක හේතුත්, මිනිස්කම පිරි සමාජ ගුණත් කියලා ඔබ දැනගෙන හිටියාද?

අද ටිකක් බලමු, අපේ අත්තම්මලාගේ මුළුතැන්ගෙයි තිබුණු ඒ අපූරු රහස් මොනවද කියලා… 👇

1. බත් ඇටය = “බුද්ධ බෝගය” 🙏

පැරණි කාලේ අපේ පරම්පරාව සහල් වලට දැක්වූ ගෞරවය අද හිතාගන්නත් අමාරුයි.

බත් ඇටයක් බිම වැටුණොත්, ඒක කකුලෙන් පාගන්නේත් නෑ, කොස්සෙන් අතුගාන්නේත් නෑ. අතින් අහුලා ගත්තා. ඒ තරම් ගෞරවයක් තිබුණා.

මිටි හාල් මුට්ටිය

අම්මා උයන්න හාල් ගන්නකොට, එක් මිටක් වෙනම මුට්ටියකට දානවා.

හදිසි අවස්ථාවකට, දානමය කටයුත්තකට – මේ ඉතිරි කරගත් හාල් තමයි භාවිතා කළේ.

මෙය කියන්නේ ඇත්තටම ලෝකයේ පළවෙනි “සංරක්ෂණ පාඩම” වගේ දෙයක්.

2. උයද්දී සද්ද තහනම්! 🤫

“සද්ද කරන්න එපා, බත් අඩු වෙයි” කියලා ඉස්සර කීවට, ඒකේ ඇත්ත අර්ථය වෙනස්.

රණ්ඩු වෙමින්, කෑගහමින්, කලබලෙන් උයන කෑමට රසක් නෑ.

පවුලට කෑම හදන එක ආදරෙන්, සන්සුන් හිතෙන් කරන්න ඕන කියන අදහස තමයි ඒකෙන් කියාදුන්නෙ.

බත් මුට්ටිය ලිප තබනකොට, තුන්වරක් අතින් ස්පර්ශ කරලා (පදක්කිනාව) ලිප තැබීමත් සිරිත් ලෙස කළා.

3. බත් බෙදීම – කලාවක් වගේම විද්‍යාවක් 🍛

රෑට මුට්ටිය හිස් නොකරන පුරුද්ද

සම්පූර්ණයෙන්ම බත් ඉවර නොකර ටිකක් ඉතිරි කරන්නේ, ගෙදර සෞභාග්‍යය රඳා සිටී කියන විශ්වාසය නිසා.

අම්මාගේ කැපවීම

තාත්තාට මුලින්, දරුවන්ට ඊළඟට…

අන්තිමටම තමයි අම්මා තමන්ගේ බත් පත ගත්තේ.

රම්පේ කොළේ රහස

බත් ඉව්වට පස්සේ, රම්පේ කොළ එලපු පන් වට්ටියකට බත් දාලා නිවෙන්න තියනවා.

මේක සුවඳට විතරක් නෙවෙයි.

උණු බත් මුට්ටිය තුළම තිබ්බොත් ඉක්මනින් නරක් වෙනවා.

රම්පේ කොළ සහ පන් වට්ටි තෙතමනය උරාගෙන, බත් කල් තබාගන්න උදව් කළා.

👉 මේකත් එදා තිබුණු Food Preservation තාක්ෂණයක්.

4. “බත් ගස” – කොස් 🌳

කොස් කියන්නේ අපේ දෙවැනි බත් පත.

දිරවන්න අමාරු නිසා, අනිවාර්යයෙන්ම අඹ මාලුවක් එක්ක තමයි කොස් කෑවේ.

(අඹ වල තියෙන ආම්ලික ගතිය දිරවීමට උදව් කරනවා.)

තවත් ලස්සන සිරිතක් තිබුණා…

තමන්ගේ කොස් ගෙඩියෙන් බාගයක් කාලා, ඉතිරි කොටස අසල්වැසියාට දෙන පුරුද්ද.

බෙදාගැනීම – ඒකත් අපේ සංස්කෘතියේ කොටසක්.

5. එදා තිබුණු “විද්‍යාත්මක තහංචි” 🚫🐍

රෑට සමහර කෑම ජාති උයන්නේ නැති එකට හේතු තිබුණා.

පලා මැල්ලුම්

රෑට පලා තෝරද්දී කුඩා කෘමීන් පේන්නේ නෑ.

ඒ වගේම පලා වල විරේක ගුණ තියෙනවා.

රෑට බඩේ අමාරුවක් හැදුණොත්, එදා වාහනත්, රෝහල් පහසුකම්ත් අද වගේ තිබුණේ නෑ.

අඟුණ කොළ සහ කරවිල

මේවා රෑට කන්න දුන්නේ නෑ.

ලේ වල විෂ උරාගැනීමේ හැකියාව වැඩි කරන නිසා, සර්ප දෂ්ට කිරීම් වලදී ප්‍රතිවිෂ ප්‍රතිකාරයට බාධා විය හැකි බව ඔවුන් දැනගෙන හිටියා.

6. බතට තිබුණු විශේෂ නම් 🍚

උදේට – හීල් බත් (ප්‍රොබයෝටික් බහුල)

වතුර දාලා ගත්තම – දිය බත්

කුඹුරට ගෙනියන බත – ඇඹුල / මුත්තෙට්ටුව

දේවාලෙට උයන බත – මුරුතැන් බත

දුවේ පුතේ…

අපේ පැරණි කෑම වේල පෝෂණයෙන් විතරක් නෙවෙයි,

ආදරයෙන්, බෙදාගැනීමෙන්, විනයෙන් සහ විද්‍යාත්මක දැනුමෙන් පිරිලා තිබුණා.

අද “Food Safety” කියලා අපි කතා කරන දේවල්,

අපේ මුතුන් මිත්තෝ ජීවිතයෙන්ම පිළිපදිමින් හිටියා නේද?

අපි අපේ දේ රැකගමු! 

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button